Onthulling Veteranen Monument Groningen

11 Juni 2002

Na 50 jaar wachten, heeft de gemeente Groningen in samenwerking met veteranen organisaties een mooi en toepasselijk monument onthuld.

Van de 6200 gesneuvelde militairen die nu op Java begraven liggen, hebben de nabestaande uit provincie Groningen nu een plek waar zij hun gesneuvelde broer, neef, of buurman, nu kunnen gedenken, wat voor vele te laat was is toch voor de overgebleven familie waarheid geworden.

Nu wij, de overgebleven Indië militairen al rond de tachtig jaar zitten, zullen de ouders dit monument hoogstwaarschijnlijk niet meer hebben kunnen meemaken.

Wij Indië militairen zijn na drie jaar in dienst, niet met gejuich in Nederland onthaald, het was een verloren oorlog.

Voor een overzicht: zie. http://www.oorlogsmonumenten.nl/omn/zoeken/4185/?nav=detail

Mei 1940 vielen de Duitsers Nederland binnen.
Holland, ons kleine welvarende landje aan de Noordzee, het was nog voor de inval van het Duitse leger, als de Nederlandse regering merk dat Duitsland het niet zo nauw neemt met de internationale afspraken, wat waren deze afspraken, Duitsland mocht na de eerste wereld oorlog beperkte aantal legereenheden hebben, achteraf hebben de Duitsers zich in het begin gehouden aan deze afspraken, maar trainde intussen een leger van, alleen Officieren, een kader welke de soldaten snel konden opleiden.
Klik op deze link voor een kort overzicht van vijf jaar oorlog 1945-1950.
Hitler had het goed gezien, nadat dit leger zich had gevormd, was geen land in de wereld dat zich toen met deze sterke en moderne legereenheden kon meten.
De spanningen namen toe, Engeland zag het gevaar al komen, en stuurde zijn buitenlandse minister Chamberlijn naar Berlijn, na veel overleg kwam deze minister met een getekende verklaring, het zou vrede zijn, de waarheid gaf een ander beeld,
September 1939 Polen viel als eerste onder de Duitse laars. Oktober 1939 Engeland, Frankrijk en Canada verklaren Duitsland de oorlog, November 1939 Duitsland bezet Polen en Finland. De eerste schepen lopen op zeemijnen, zo begon de tweede wereld oorlog.
Onze regering had geen vermoeden dat ook wij bezet zouden woorden, en mobiliseerde zijn troepen, de spanningen liepen steeds hoger op, steeds meer Nederlandse eenheden kwamen onder de wapens, met het vooruitzicht, dat wij een sterke waterlinie hadden, en Duitsland het wel zou laten ons land binnen te vallen. De waarheid gaf een ander beeld, Nederlandse troepen versterkingen namen stellingen in aan de grenzen, maar iedereen dacht dat het wel mee zou vallen.
Terwijl wij kinderen rustig op de straat ons spel deden, hoorde wij onze ouders dikwijls praten over de onzekerheid, er waren al een paar schermutselingen aan de grens geweest, het gaf de ouderen een gevoel van onzekerheid, en hoorde dan zeggen, wij hebben toch een sterke water linie was het antwoord.

Zouden wij morgen weer kunnen voetballen.

Misschien wel bokspringen

Zou het knikkeren zijn

Of touwtje springen

Op vrijdag 10 mei 1940 barst het los, omstreeks 3uur wordt de grens overschreden door de Duitse troepen en om 4uur s’morgens wordt het vliegveld Waalhaven voor de eerste keer gebombardeerd. Voor het eerst sinds 21 mei 1833 verkeert Nederland in staat van oorlog.

Het is voor Haagse begrippen vroeg in de morgen als wij onbekende geluiden horen, er is iets aan de hand, maar kunnen het niet thuisbrengen, uit mijn bed zie ik op de klok dat deze 5 uur in de morgen is, wij zijn alleen opeens wakker, kijkende uit het raam van de achterkamer zien we kleine wolkjes in de lucht uiteen spatten, even later horen wij de buren schreeuwen, ze schieten op vliegtuigen, het is haast niet te geloven, zou het oorlog zijn, mijn buurman staat met een kijker op het dak, boven op een schoorsteen, en schreeuwt, het zijn Duitse vliegtuigen, snel aangekleed, wil ik naar buiten, maar m`n moeder verbied ons om naar buiten te gaan, moeder zet de radio aan, gelijk horen wij de nieuws lezer zeggen dat Duitsland Nederland is binnen gevallen, de omroeper begint in het Duits te schreeuwen, later blijkt dat het van de regering was, ze wilde dat de legers zich terug moesten trekken, Nederland was een neutraal land, en dat wilde de Nederlandse regering zo houden.
Maar de vliegtuigen kwamen in golven over Den Haag, via de radio hoorde wij dat parachutisten waren gedropt in de havens van de grote steden, in de Haagse bossen hoorde wij dat er fel werd gevochten, ook op vliegveld Ypenburg werden Duitse militairen gedropt.
Vanuit de achtertuin zagen wij witte strepen in de lucht, en hoorde wij soms hevig schieten,
Het was echt oorlog, het bleek dat die rotmoffen zonder pardon op diverse plaatsen ons land waren binnen gevallen.
Wij hadden een water linie en die konden ze niet voorbij, maar het werd anders als dat was voorspeld, veel verraad en met spionnen heeft men ver van te voren alles in kaart gebracht, het was een peulenschil voor het Duitse leger. Op drie plaatsen werden de Duitsers tot stoppen gedwongen
,Hevige gevechten aan de Grebbenberg, en bij de kazematten op de afsluitdijk, steeds maar weer werden Duitse parachutisten eenheden gedropt op en bij belangrijke havens, het was in een korte tijd gaos, door het leger niet te overzien, en boden de Hollandse soldaten heftig tegenstand.
Zo was de eerste dag van een vuile oorlog, zelf was ik 14 jaar, er nu op terugkijkende had het een grote inpeck op ons allen gehad, reden mijn pa op bed lag en niets meer kon zien, sterk verhoogde bloeddruk waar geen medicijn voor was, angstig was ook mijn moeder, alles was opeens zo onzeker geworden, wij waren met z`n zevenen, vader, moeder, oudste broer van 17, zelf 14, een zus van 11 een broer van 7 en de jongste, nog maar net 1 jaar, wat zou het worden, zo gingen wij de eerste oorlogsnacht in, onzeker wat de afloop zou zijn.

De Duitse legers rukte op, om zo snel mogelijk de grote steden te kunnen bezetten.

Toen bleek dat de tegenstand van de Nederlandse militairen groot was, werd op 14 mei de gehele binnenstad van Rotterdam gebombardeerd, en was de gaos kompleet, met afschuw heeft men dit veroordeeld, maar de moffen gingen gewoon door, ondanks dat Rotterdam geen militaire stad was, bleek de hele binnenstad in puin te liggen

Het bombardement op Rotterdam heeft veel kwaad bloed gezet, duizenden doden, en de gehele binnenstad in puin, de Duitsers hadden gedacht Nederland met een paar dagen te kunnen veroveren, met andere woorden, overgeven anders gaan wij door met bombarderen
Nood gedwongen heeft het Nederlandse leger zich moeten overgegeven.

Na de overgave bezette het Duitse leger de belangrijkste punten in de steden, gemotoriseerde eenheden reden in een snel tempo naar bepaalde centra`s in de steden, zij wisten de weg.


Tijdens deze voorbijtrekkende voertuigen waren er al sympathisanten die de Duitsers lekkernijen toestopte.
Wat kregen wij op onze boterham, nu ons land niet meer vrij was, wat opviel was dat groepen marcherende NSBers in hun zwarte uniform uitdagend door Den Haag liepen.
Hoor nog een omstander naar de groep schreeuwen, waarbij in tijd van een mum een aantal zwarthemden op de man afvlogen en hem behoorlijk toetakelde, het was het begin van onze onvrijwillige vrijheid, later zou er veel meer van deze excessen volgen.
Onze buurman die boven ons woonde werd opgepakt, hij was een van de eerste joden die werd opgesloten, zijn vrouw heeft nooit meer iets van hem vernomen.
Zoekende naar werk kwam ik in een farmaceutische fabriek in de Westerbaenstraat, om drukwerk voor het bedrijf te maken, de eigenaar was een jood, van de ene dag op de andere liep hij door zijn bedrijf met een door de Duitse werwaltung aangestelde beheerder rond, netjes stelde hij deze persoon voor, niet wetende wat de eigenaar te wachten stond, toen de beheerder overal inzicht had, is de eigenaar afgevoerd, en nooit meer teruggezien.
Terwijl aan de ene kant het gewone leven doorging, zagen wij veel veranderingen waarbij onze stem niet meer meetelde, de Duitsers namen de macht over, vele overlopers waren blij van de Duitse inval en bezetting.
De Duitse inval in 1940 is voor de NSB en de WA een soort bevrijding. De democratie wordt afgeschaft, maar welke partij mag blijven bestaan? Juist, de NSB. De WA’ers mogen weer trots marcheren, met hun grote zwarte petten en glimmende laarzen.

Kort daarna kwam de jeugdstorm in actie, zij waren in een speciaal uniform, geheel in het zwart, op militaire leest werden zij opgeleid, bij het zien van de vele groepen die marcherende in de steden liepen, sloten vele Nederlanders zich bij de NSB aan, waarvan vele ouders al voor de oorlog lid waren, het leek ze mooi toe, sport en spel, op vakantie gaan, met grote groepen verzamelde zij zich, en met de trein naar een vakantie verblijf

Er brak voor Nederland een onzekere tijd aan, waarbij vooral de joden zich afvroegen, wat zal ons overkomen, mede gezien de achtervolgingen, en onteigeningen van hun bezittingen die waren vooraf gegaan in Duitsland, waarna vele joden uit Duitsland waren gevlucht, en de wijk naar andere landen hadden genomen, kwamen tot de ontdekking dat het vluchten geen zin had gehad, en zagen toen ook dat de vriendelijke buren, niet zo vriendelijk waren als dat zij gedacht hadden.
Seyss-Inquart werd rijkscommissaris van Nederland, kreeg in Nederland al snel een bijnaam: Zes-en-een-kwart (hij liep mank). Eerst probeerde hij met zachte hand de Nederlanders voor het nationaal-socialisme te winnen. Maar na de Februaristaking werd de onderdrukking sterk opgevoerd, en zag hij het verzet steeds grotere vormen aannemen.

komt meer van, vragen mag ook, fredkleij@home.nl

Tweede Veteranendag succes

Geplaatst door Fred van der Kleij om 20:36 | Permanente link | Reacties (0) | TrackBack (0)

DALEN 1 Juli 2006

Op zaterdag 1 Juli 2006 hield de gemeente

Dalen haar 12de veteranendag.

Met ondersteuning van de Provincie Drenthe.

De gemeente Coevorden en

De Landmacht

De bijeenkomst vond plaats in een grote

Tent, waarbij het SHANTY KOOR de muzikale begeleiding verzorgde.

Opening voorzitter L. Groefsema

Diverse sprekers waaronder

ds.W.Wijbenga (Indië veteraan)

Vertrek naar het Monument

Muzikale omlijsting:Garde Grenadiers enJagers

Toespraken door burgerlijke-

en militaire autoriteiten

Declamatie door mw. A.G.Steenstra

                            De tekst.   

Vlaggenparade

kranslegging

Defilé langs het monument

Na afloop kregen wij een Nasimaaltijd in de tent, met op de achtergrond het Sjanty koor, het was gezellig, ontdankst de warme dag was het in de tent goed uit te houden.

Na afloop kon je merken dat de veteranen moe waren, langzaam zag je dat men weer naar huis wilde, en na het in ontvangst nemen van de lunch, nam iedereen afscheid, het was een geslaagde dag.

                      ”HOE HET TOT STAND KWAM”

    Het is augustus 1970 als ik lees dat in de Haagse courant in een reportage aangeeft dat het bataljon van 1-4 RI zijn eerste reünie heeft gehouden.

Een uitgebreid verslag van dit bataljon, met foto geven aan hoe de stemming was, na drie gevaarlijke tropen jaren, na de terugkeer in Nederland, moest ons land op de schop voor de opbouw van ons vaderland, tussen 1950 en 1970 het waren jaren van veel werk, dan denk je dikwijls hoe het in die periode met je dienstmakkers is vergaan, en om je onderdeel naar al die jaren terug te zien, benieuwd hoe het met je slapie en oude kamer genoten is gegaan.

De drie jaar in Indië, soms onder minder prettige omstandigheden heeft voor veel militairen een hechte band gekweekt welke nu nog steeds merkbaar is, juist op een reünie komen dan de verhalen los, en wil je een ei kwijt, het was soms onberekend, maar het was ook een mooie tijd, die wij met ons allen daar onder de koperen ploert hebben meegemaakt.

Na dit bericht uit de Haagse courant te hebben gelezen, gingen mijn gedachte terug naar onze drie jaren op Java, je collega`s nog eens een keer te zien, en te spreken, het zette mij aan het denken, ja, maar hoe krijg je 400 jongens voor een dag weer met elkaar?

Met de gedachte om eerst te informeren wat de mogelijkheden waren, belde ik de Haagse courant, en kreeg vlot het adres van de organisator van 1-4 RI, het werd een gesprek met veel vragen, hij vertelde hoe te handelen, een eerste stap was gezet, nu denken of het te realiseren was, zijn advies was, om centrale personeelsdienst in Den Haag te bellen, met de vraag, of zij de inschepinglijst van 17 AAT wilde sturen, twee dagen later lag de brief in de bus, met de beloofde lijst van onze compagnie.

Schrok wel een beetje, ongeveer 400 mensen stonden op de lijst, hun huisadres van 1947, toen wij werden inscheept in Amsterdam op de Boissevain, achter iedere naam en adres stond het legernummer, welke achteraf erg belangrijk bleek te zijn.

Wat moet je in je eentje om alle adressen uit te pluizen, adressen welke verspreid over geheel Nederland lagen, met het idee om van iedere provincie een contact adres te vinden, welke bereid was mee te zoeken naar de juiste adressen, de opgaaf bleek niet gemakkelijk, de ouders waren veelal verhuist, en de collega`s veelal getrouwd, een contact persoon werkte bij de politie, hij stuurde een proces verbaal naar de desbetreffende gemeente en kreeg netjes het juiste adres toegestuurd, een ander contact persoon zat bij de douane, ook hij kwam zijn adressen op het goede spoor, en de contactpersoon in Brabant werkte bij te de telefoondienst in Tilburg, hij mocht alle adressen verdelen in de toenmalige telefoonzaal, waar alle telefonisten naar de gemeente`s belde, na een week kwamen 44 adressen keurig verzorgt binnen.

Zelf nam ik Zuid-Holland en Zeeland, het bleek de grootste lijst te zijn, op het werk kwamen veel politie, na overleg hoe dit te doen, boden zij aan af en toe een lijst met namen uit te zoeken, ook zij stuurde een bericht naar een gemeente, en kreeg vlot de juiste adressen binnen.

Oproepen via radio Veronica leverde reacties op van jongens die het gehoord hadden, het begon te lopen.

Het programma van Willem Duis wilde er geen aandacht aan besteden, oproepen via plaatselijke bladen leverde diverse reacties op.

Wij hadden in 1946-47onze militaire opleiding in de Dethmers kazerne te Eefde gehad, na een telefonisch onderhoud, en de vraag of de commandant de kazerne beschikbaar wilde stellen

Bood hij de kazerne aan voor de te houden reünie voor de 17 AAT.

Drie maanden later waren de meeste adressen binnen, het werd tijd om een afspraak te maken met de kazerne commandant, zo gingen wij met zijn tweeën naar de kazerne te Eefde, met de onderofficieren werd alles besproken, 8 mei 1971 was de beste datum, verheugd verlieten wij de kazerne, 250 officiële gedrukte programma kaarten werden verzonden, en het telefoon verkeer werd daarna drukker, vragen werden gesteld, vragen als, van mag mijn vrouw ook komen, waarop het antwoord was, de eerste keer alleen mannen, op de dag zelf mogen jullie beslissen of je vrouw op de volgende reünie mee mag komen.

Om de NOS op deze dag uit te nodigen, werd een brief, met het verzoek bekendheid aan dit gebeuren te willen geven, gestuurd naar Hilversum, kort daarna kwam er een telefoon van regie, wat onze commandant voor toespraak zou houden, na overleg met onze commandant, de heer Leicher te hebben gehad, beloofde de NOS om op 8 mei aanwezig te willen zijn om een verslag te maken van onze eerste reünie.

Wij hadden besloten om nog een keer officieel appel te houden., op de appelplaats in de kazerne.Afgesproken was dat de bekende sergeants bij zijn eigen  peloton de namen zou afroepen.

Ons onderdeel bestond toen uit, staf, werkplaats, A, B, C, en het D, peloton.

Een bekende radio firma uit Den Haag leende een versterker met twee goede boxen, de eigen bandrecorder met gezellige, verzorgde die dag de vrolijke noot.

Het was nu nog maar een paar dagen voor de heugelijke dag begon, en waren wij met van alles nog bezig.

Daags ervoor mochten wij drieën in de kazerne slapen, en konden zo alle laatste voorbereidingen treffen, waarbij de aanvang om 10 uur was bepaald.

  Op de dag kwamen de nu veel oudere maten het kazerne terrein oprijden, bij het betreden van de kantine waren de ontmoetingen hartverwarmend, 21 jaar elkaar niet meer gezien, terwijl wij drie jaar lief en leed met elkaar hadden gedeeld, de vreugde was enorm, luide kreten en lachende gezichten vulde de kantine.

1130, uur opende onze commandant de heer Leicher de reünie, hekelde dat de Japanse keizer officieel naar Nederland mocht komen, terwijl vele gevangenen de Burma spoorweg niet hadden overleeft, en gaf een duidelijk overzicht van onze drie tropenjaren.

Soms was het kijken en denken, wie is dat toch, maar na even gepraat zag je langzaam wie het was, andere herkende je zo, er is wat afgeketst, oude belevenissen en ervaringen  kwamen boven tafel, spannende momenten wisselde van spreker.

En het bier vloeide rijkelijk en de stemming zat er gelijk in,

Middags om1400, uur togen wij  naar buiten, voor ons allerlaatste appel, en wat er van onze compagnie over was gebleven.

Buiten gekomen werden de petjes opgedaan (drie jaar gedragen) nu van de firma tectyl, met het verzoek deze op te doen als laatste eer dat wij drie jaar in de tropen een petje hadden gedragen, en zo te zien ging het iedereen gemakkelijk af.

De sergeanten hadden ieder hun naamlijst gekregen, waarna de veteranen zich opstelde zoals het in 1947 dagelijks was gegaan, de namen werden afgeroepen zo melde ieder zich present, en met het commando, geef acht, gingen de sergeants naar de commandant om het aantal veteranen door te geven.

Je begrijp dat iedereen stonden te lachen, het ging goed, het was gemoedelijk, maar niet meer het gedril zoals het toen ging.

De twee oudste Gerrit de Vreugd en Cor van Loenen, zij waren  in op deze dag 80 jaar, het waren chauffeur instructeurs, liefhebbers van een borrel, prachtige mensen, en aan de gezichten zie je dat ze meeleefde, het was feest, en intussen was de NOS druk bezig opnamen te maken voor het nieuws van 8 uur.

Na het appel marcheerde wij af richting de eetzaal, dit alles onder grote hilariteit van iedereen.

Gezamenlijk naar de eetzaal. Met een roestvrijstalen pleet (etensbord) langs de koks, ja het was ouderwets nasi goreng met diverse bijgerechten.

Na de maaltijd terug naar de kantine waar inmiddels de kazerne commandant 5 TVs had laten opstellen,  wij zouden in het nieuws van de NOS het verslag zien van de toespraak van onze oude commandant.

Na het NOS nieuws ging het feest door, men kreeg er niet genoeg van, tot 2 uur wilde men nog niet weg, maar aan deze dag kwam een goed eind.

Zij die teveel hadden gedronken konden in de kazerne blijven slapen, en de volgende morgen was het weer feest, maar na de maaltijd ging ieder zijn weg, en kunnen wij terugzien  op een geslaagde dag.

    

       Deze vragen komt van een kleinkind.

                ”Lees zijn eigen relaas” 

Mijn opa is helaas al overleden (vier jaar geleden op 73 jarige leeftijd), ik had een hele goede band met hem. Rode draad in zijn leven was zijn dienstperiode in Nederlands-Indië, met het 412e Bataljon infanterie Garde Regiment Prinses Irene op West-Java (1948-1950). Over narigheden sprak hij nooit, totdat hij anderhalf jaar voor zijn overlijden ziek werd en antidepressiva moest gaan slikken. Opa begon steeds meer los te laten, vooral als we met zijn tweeën waren. Over zijn vriend Cor, die tijdens het passeren van een kali nabij Krawang werd neergeschoten en voor zijn ogen verdronk in een draaikolk. Cor was de eerste van het bataljon die sneuvelde en dat maakte het extra pijnlijk; Emotioneel werd hij altijd als hij dan sprak over het moment waarop hij en zijn makkers Cor ontdeden van zijn trouwring en andere persoonlijke attributen, dat teruggestuurd werd naar vrouw en familie en het moment waarop ze hem de laatste eer bewezen op het Ereveld van Menteng Pulo. Ze waren toen koud 3 weken in Indië… Ook heeft de dood van twee andere kameraden, twee reserve-luitenanten, die op 14 juli 1949 sneuvelden bij Tjikampek, hem erg aangegrepen. Temeer ook omdat hij die dag zelf een ervaring te verwerken kreeg die hij amper heeft kunnen verwerken; hij werd gedwongen een TNI-soldaat met blote handen uit te schakelen. Hij zei het altijd maar zo: ‘het was hij of ik’ en geef hem eens ongelijk…voor mij was het een hele rare gewaarwording dat opa daadwerkelijk mensen heeft moeten doden om zichzelf en zijn makkers in leven te houden. Eigenlijk was opa maar over een gebeurtenis opgetogen; tijdens een van de patrouilles werd een aantal makkers gevangen genomen door de TNI. Via de inlichtingendienst kregen ze te horen in welke kampong ze werden vastgehouden. Met een verscheiden aantal jongens hebben ze toen hun makkers bevrijd uit hun gevangenschap. Opa zei altijd dat die bevrijdingsactie een van de weinige acties waren geweest in zijn Indië-tijd waarbij hij het gevoel had dat de actie daadwerkelijk zin had, dat ze een daadwerkelijk doel voor ogen hadden. Hij was blij en trots dat hij dat had mogen doen. Zo zijn er nog meer dingen die hij me verteld heeft, maar ook zijn er zaken die hij mee het graf heeft ingenomen (zoals hij me zelf vlak voor zijn dood vertelde). In ieder geval was en ben ik nog steeds erg onder de indruk van zijn belevenissen. Geïntrigeerd door zijn verhalen ben ik me (na zijn overlijden) gaan verdiepen in de achtergronden van de periode 1945-1950. En eigenlijk zit ik best nog met wat vragen…ik zal ze even op een rijtje zetten: Heeft u een verklaring waarom de periode 1945-1950 (zoals u het zelf zo mooi omschrijft) een stuk verstopte geschiedenis is geworden? Ik vind dit werkelijk waar onbegrijpelijk; in deze tijd heeft Nederland het grootste leger ooit op de been gebracht voor het grootste vaderlandse militaire conflict in de 20e eeuw. Tijdens mijn middelbare schooltijd hebben alle mogelijke oorlogen de revue gepasseerd, maar over het belangrijkste Nederlandse militaire conflict in de 20e eeuw is nooit met een woord gerept door de heren geschiedenisdocenten. De doofpotsituatie vlak na deze periode begrijp ik, maar dat deze doofpot anno 2005 nog steeds gesloten is kan ik moeilijk bevatten. Onze Koningin legt overal kransen neer; bij het monument op de dam in Amsterdam, het monument in Azië voor de Birma-spoorlijn slachtoffers, het monument in Auschwitz; Maar voor zover ik weet is er nog nooit iemand van de regering bij het Indië-monument in Roermond of een van de Erevelden in Indonesië geweest…. Ik kan mij hier erg kwaad om maken! De 130.000 militairen hebben deze oorlog niet gewonnen, onder dwang van Amerika heeft Nederland (terecht) zijn koloniën moeten overdragen, met de staart tussen de benen, zijn wij niet met gejuich binnen gehaald. Een stukje blijk van erkenning is wel op zijn plaats vind ik, voor mannen als u en mijn opa, die hun beste jaren hebben gegeven voor ons land en niet te vergeten de meer dan 6000 jongens die zelfs hun leven hebben gegeven. Heeft u enig idee waarom ons koningshuis c.q. regering, zelfs 55 jaar na dato, niet hun fout kunnen/willen toegeven en alsnog de veteranen en gesneuvelden erkennen voor hun plicht voor het vaderland? Mijn opa had het ook wel eens over Jappen en Hizbollah-strijders als vijand. Ik meende juist dat de T.N.I, het onafhankelijkheidsleger van Indië, de vijand was. Waren de Jappen misschien overgebleven militairen uit de Tweede Wereldoorlog die zich aansloten bij de TNI? Zij trainden de T.N.I. Ik lees veel dat de gemiddelde Indië-soldaat slechts getraind aankwam in Indië. Heeft u dat zelf ook ervaren? Onze opleiding was maar 6 weken, en werden dikwijls, in gevaarlijke gebieden ingezet. Had u tijdens uw Indië-periode het gevoel dat de aanwezigheid van het Nederlandse leger zinvol was? Wel als wij de bevolking hielpen. Niet, toen er militairen sneuvelde, voor de suiker transporten, Solo, Semarang. Toen u richting Indië vertrok, was u toen op de hoogte van de politieke situatie in Indië? Waren u en uw makkers op de hoogte van de reden waarom u naar Indie werd gezonden? Wat wisten wij van politiek, en nog maar net 20 jaar,Na 5 jaar door de Duitsers bezet, leek het onze eerste grote ervaring, wij hadden nog niets meegemaakt. "Maar hebben het wel geweten" Bent u naderhand weleens teruggegaan naar Indonesië? Zo ja, wat voor gevoel bekroop u toen? Zo nee, heeft u wel eens overwogen om terug te gaan en wat is de reden dat u uiteindelijk toch niet bent gegaan? Mijn opa had altijd de stille wens om eens terug te gaan, maar de drempel was toch te groot voor hem… Op de begraafplaats heb ik staan huilen, zij onder de grond, ik erboven. Ik hoop dat u op deze vragen een passend antwoord weet te geven. Zelf ben ik van plan ooit eens richting West-Java te gaan, richting Krawang, Kosambi, Tjikampek, Karadak en al die andere plaatsen van het strijdtoneel; en natuurlijk het ereveld Menteng Pulo, waar ik zeker wat bloemen ga neerleggen. Ik heb onlangs ook het (inmiddels uiterst zeldzame) gedenkboek van het 412e bataljon in een antiquariaat weten te kopen…ik ben er als een kind zo blij mee! Nogmaals: ik vind uw website een uitstekend initiatief! Ook uitstekend vind ik het feit dat u op scholen komt vertellen; ik wou dat meer veteranen dat deden…het duurt namelijk niet lang meer eer er geen Indië-veteraan meer in leven is. Het is belangrijk dat onze huidige en nieuwe generaties op de hoogte blijven van wat er in 1945-50 gebeurd is, zodat de verrichtingen van u, mijn opa, alle andere veteranen en niet te vergeten de 6000 gesneuvelden niet wordt vergeten. Ik heb zeer veel respect voor jullie allemaal! Martijn bedankt voor je grote interesse van het vergeten Nederlandse leger. Groeten van een kleinzoon van een veteraan, Martijn Martijn is bij mij op bezoek geweest, heeft vele vragen gesteld, zijn reactie was: ‘Ik vond het fijn dat vele vragen zijn beantwoord, mag ik nog eens terug komen?’. Tot slot Martijn is 23 jaar en studeert in Groningen. Vragen over deze site fredkleij@home.nl

Bij het zien van deze website denken wij aan de invasie van Normandy, deze aanval begon in juni 1944, vele schepen werden tot zinken gebracht om een havenhoofd aan te leggen, het was de meest gevaarlijke plaats om landingen uit te voeren, de reden daarvan was dat de Duitse legerleiding niet verwachte dat op Normandy de gealieerde legers zouden toeslaan, mede de zeestroming daar hevig was, geheel Europa was toen in rep en roer, toen wij via de radio vernamen dat de grootste armada was begonnen. Honderde foto`s zijn te zien op deze mooie website. http://www.backtonormandy.org/index.php

       

            "Wij waren teleurgesteld als er geen post was"

Wij kochten onze luchtpost brieven voor een klein bedrag, het versturen was gratis, wel moest je op de buitenkant je legernummer schrijven, op de zegelplaats schreef je "militaire post", als de koerier post kwam brengen nam hij altijd de post mee, deze ging met een vliegtuig naar Nederland, nee geen 21 uur vliegen, maar ongeveer vier dagen onderweg, op diverse plaatsen te landen, het vliegtuig te controleren en bijtanken, bij mij weten waren de meeste vliegtuigen Uivers van de KLM, gelukkig hebben wij nooit meegemaakt dat onze post was zoekgeraakt, of door een ongeluk alle post verloren was gegaan. Nu bezit ik nog veel brieven van mijn opoe`s en opa`s, ooms en tantes, het zijn voor mij documenten geworden, en af en toe komen ze weer in het licht, denkende aan die drie enerverende jaren, het was iedere week schrijven om ook weer post van vanuit Holland te ontvangen. Deze brief kwam van mijn neef, die net opgeroepen was voor dienstplicht, deze luchtpost papier was voor 10 cent te koop in de kazerne waarbij de leuke brieven van mijn jongste broertje kwamen, die net zeven jaar was geworden, van zijn brieven moet ik nog steeds lachen, ten eerste moest ik puzzelen om de worden te ontcijferen, ja en zo werd zijn korte briefje een lange puzzel, mijn moeder schreef altijd trouw iedere week, ondanks dat mijn moeder thuis vier kinderen moest verzorgen, (reden mijn vader in 1940 was overleden) maar kreeg gelukkig van mijn broers en zuster af en toe ook een brief. Als je met je truck voor een andere onderdelen moest rijden, dan liet je wel eens een steekje vallen, en sloeg je een week over om te schrijven, en dat merkte je aan de post uit Holland. In de post zat wel eens geknipte berichten van de Haagse courant, over wat wij in de tropen hadden meegemaakt. In die tijd werkte mijn oudste broer bij de Haagse smederij, zo kreeg ik een pakketje van blik en geheel dicht gesoldeerd, (tegen bederf) de jongens waren ook nieuwsgierig, het was een niet alledaags pakje, wat zou hier inzitten, het bleek dat het meeste sigaretten waren en ook wat kleine sigaren, en wat andere versnaperingen, over de sigaretten gesproken, tijdens de boottocht kregen wij originele Engelse sigaretten, maar eenmaal aan wal werden het pakjes High-Way welke op Java werden geteeld, van een niet al te best merk, HET WAS BOCHT een enkele keer kregen wij Echte engelse sigaretten die in een tinnetje zaten, voor de rest hebben wij het drie jaar met High-Way moeten doen, wat in het blik zat had mijn broer iedere keer van zijn rantsoenen wat weggelegd, het waren echte Engelse sigaretten, zo was deze jongen er toen erg mee in zijn sas. Enkele keer kochten wij Javaanse Krettek, als je deze opstak had je dikwijls kritiek, steek die troep buiten op schreeuwde ze dan, de stank was niet prettig, er zaten kruitnagelen in en bij ieder trekje knetterde het wat een lieve lust was, om aan de lucht te wennen moest je het meerdere keren gerookt hebben, en was de High-Way dan weer beter, nee in de tropen zijn wij niet verwend, maar je wist niet beter, de vijf oorlog jaren hadden ons niet fijngevoeliger gemaakt, tijdens de Duitse bezetting rookte wij Belgiese shag die ook niet van het beste gehalte was. Wat kregen wij te eten, s`morgens brood, s`middags rijst, en s`avonds gedroogde aardappelen met wat groente, twee keer per jaar aardappelen uit Holland, dan was het feest, ook al moesten ze nog geschild worden, een enkele keer Indiese aardappelen die ook goed waren, maar klein van stuk, ja als we een paar wild varken hadden geschoten, gingen de edele delen eruit en werd het gelijk gebraden, je kunt begrijpen dat het vlees zo op was, tenslotte zaten wij met 60 man in een peloton. Zelden dat wij vrij hadden, de commandant zij altijd neem rust, je wist nooit waar je voor kwam te staan, maar waren wij vrij, dan was het dikwijls sporten of jiujitsu op een grasveldje met een ploegje, een net spannen en volleybal spelen, tijdens de wedstrijd sloeg ik mijn pink dubbel, en moest gelijk naar het ziekenhuis, maar tijdens dit sporten droop het zweet van je body, om bij 35 a 40 graden je in te spannen was soms geen pretje, maar waren het gewend.

Het is december 1948, de tweede politionele actie is begonnen, als wij na drie dagen en nachten met onze konvooien achter de infanterie diverse onderdelen moeten bevoorraden, de vermoeidheid eist zijn tol. De meeste zijn op van de slaap, en is het rijden gevaarlijk geworden, de opdracht luid, we mogen kamp maken in het plaatsje Blora, na wat zoeken van onze commandant, mogen wij in een leeg huis ons bivak opslaan, ons tempatje (vouwbed) uit de wagen, de klamboe opgehangen (tegen muskieten) met touwen, je uit te kleden en met zijn allen bij een waterput je te mandiën (wassen) ( wij hadden drie dagen geen water op onze body gehad) afdrogen, en snel onder je klamboe weg te zeilen, nee die drie dagen waren nooit meer in te halen, maar wel sliepen wij aan een stuk, dat was te begrijpen, voor diegene die als eerste hun wacht moesten lopen was het zwaar, ook voor de volgende wacht was haast niet te doen, zij waren moeilijk wakker te krijgen na maar een paar uur slapen, als militair moet je de geplande opdrachten vervullen. S`morgens werden wij met veel kabaal tot de orde geroepen, en je begrijp dat het niet in liefde werd afgenomen, zeuren en kankerende zaten wij even later achter een noodrantsoen, met de mededeling over een kwartier met je wagen opstellen in konvooi, zo trokken wij verder naar Tjepoe een klein plaatsje in de laagvlakte van de vele rijstvelden. Nu hoorde wij dat we in een langer durend kamp konden blijven, ook de mededeling dat er een arts aanwezig is, de koks konden hun kookgerei uitpakken, we kregen een normale maaltijd, dus nu geen noodrantsoenen meer, en we kregen die dag iets extra vertelde onze commandant, het was namelijk 31 December 1948, na de warme maaltijd kwamen wij met onze groep bij elkaar, wat bleek, de koks hadden pannenkoeken gebakken en er was ook chocolade melk, de opgebouwde spanningen van de laatste dagen gingen als sneeuw voor de zon weg, wat kregen wij aangeboden, jenever en bier, het was feest mede door de rust en de drank kwamen te tongen los, hoe later het werd hoe meer werd er gezongen, een geestelijke melde zich bij de groep, ook hij was niet vies van de drank, onvervalste soldaten liedjes schalde door de ruimte, het waren bekende Engelse liedjes van Hay Jay Ja Maria van Bahia, waar wij andere woorden aan hadden toegevoegd, wij zongen, zij was de dochter de de knil en ze gaat zo vaak van bil zo vaak als ze maar wil, en de dominee zong net zo hard mee, het was feest, zulke voorvallen staan op je netvlies, en zijn zo op te roepen. Voor mij de taak om 11 uur afscheid te nemen van dit vrolijke clubje, Fred moest op wacht, wat denk je, van 11 tot 1 uur, bedenk je wel dat het voor mij de langste wacht is geweest, twee jaar op wacht staan, het laatste uur in 1948 en 1 uur in het nieuwe jaar 1949. Nadat ik was afgelost zat ik weer bij de vrolijke groep, wetende dat het tot in de late uurtjes is doorgegaan, waarna er nog dikwijls over de geheel andere situatie is gesproken door ons allen.

Vragen mail naar fredkleij@home.nl

Op onze eigengemaakte brug werden de wagens klaargemaakt voor inspectie.

Wat was onze dagtaak als chauffeur van een drietonner, als eerste zorgen dat je wagen prima in orde was, met pech onderweg staan kon ernstige gevolgen hebben als je wagen in de rimboe zij doe jij het maar.

Voor de inspectie moesten wij naar het werkplaats peloton, de meeste van deze jongens hadden daarvoor een aparate opleiding gehad, ende inspectie was streng.

Er was een drie maandelijkse controle over 34 auto`s van drie pelotons, namelijk A, B, C, peloton, staf en werkplaats hadden een eigen functie.

De opdrachten voor de volgende dag kregen wij meestal in de avond, soms op detachement bij een ander onderdeel, meestal voor een paar dagen om het onderdeel te bevoorraden of militairen te vervoeren, het liefst zaten wij dan bij de Huzaren van Boreel in Salatiga (midden Java) daar waren handige koks die een rijstmaaltijd op tafel toverde welke klonk als een klok, wij noemde het de handige jongens, die veel de militaire voorraad ruilde op de pasar (markt) om voor inlandse producten.
De jongens die in het binnenland zaten (buitenposten) hadden geheel geen afleiding, het meeste wat de opdracht was wachtlopen, of patrouille lopen.

Een brug dag en nacht bewaken zodat deze niet opgeblazen kon worden.

Wie is de derde man?

Patrouille lopen tot je haast niet meer verder kon, blij als je in het kamp terug kwam, om als eerste je geheel te mandieen (wassen) en schonen kleding aan te doen.

Maar de wegen moesten veilig blijven, meestal waren er groepjes rampokkers (bandieten) die je soms behoorlijk dwars konden zitten.
Als men vrij was ging men op zoek naar de schaarse bezigheden, herinner mij dat er een grammofoon was met een paar platen, om deze af te spelen zaten versleten naalden in een doosje die wij iedere keer omdraaide zodat de muziek krakend te horen was, het kamp zelf was meestal omgeven door een verhoogde wal, voor eventuele aanvallen van buitenaf , een kantine was er niet, en brachten de jongens meestal op hun kamer (van bamboe) door, kaartende of met andere spellen elkaar bezig te houden , meer was er niet.

De koks hadden het ook niet gemakkelijk, en moesten het eten op een houtvuur koken.

Handige jongens hadden in het kamp een oven gemetseld waar brood in werd gebakken, zij zaten dikwijls te ver van de stad, en diep in de binnenlande om iedere dag eten in te slaan, het water wat eerst gekookt moest worden om te ontsmetten, zodat het te drinken was, en twee keer per dag wassen (bezweet) van het water uit de kali (stromend beekje), af en toe werd dan het gehele detachement afgelost, en mochten zij naar de stad om bij te komen van het eentonige leven en de gevaren die zij iedere dag konden verwachten.
Wij als chauffeurs kwamen overal en bleven bij een ver transport overnachten onderweg in je wagen, of in een legerplaats, en hadden dan ons tempatje (opklapbaar linnen bedje) en de klamboe bij ons.
Terug in ons eigen kamp op de Gombel van Semarang gingen wij als we vrij waren, iets wat weinig gebeurde, aan de wagen werken. klaarmaken voor de volgende opdracht.

Soms achter de wilde varkens aan die je in het hoge gras rondons kamp kon horen, en als er toestemming voor kwam, lagen wij met een groepje te posten, tot deze knorrepotten in de buurt kwamen, en met een riedel uit de stengun werden ze geveld.

Na de avond maaltijd (brood) mocht je de stad in, en probeerde je te liften als er een militaire wagen kwam langsrijden richting Semarang, lopende duurde 30 minuten, blij als je een lift kreeg, soms ook van burgers, in de stad was een grote kantine, met de naam, Tijgerclub, met je zakgeld moest je voorzichtig omgaan, wij kregen niet veel, maar gingen ook wel uit eten, het waren haast allemaal chinezen, en wisten naar een poosje de goede en goedkoopste steeds beter te vinden.
Naar de bioscoop dikwijls een overdekte hal waar wij tussen de bevolking zaten, met een zak pinda`s die tijdens de voorstelling genuttigd werden, om na afloop met veel gekraak over de schillen naar buiten te lopen.
18.00 uur moesten onze mouwen naar beneden en een lange broek was verplicht, de muggen zouden je verrot steken op die bloten delen, de MP controleerde ook regelmatig, en als je mouwen omhoog waren had je een bon aan je broek.
In ons eigen pelotons kamp was een kleine kantine waar ongeveer 17 artikelen te koop waren limonade, snoep, chocolade, sigaretten, vloei, postbladen, en meerdere artikelen.
Wilde je ieder week post ontvangen moest je ook hetzelfde doen, post was het belangrijkste om berichten vanuit je vaderland te kunnen lezen, iedereen keer uit als de koerier met post het kamp binnen kwam rijden, er werd geschreeuwd, jongens er is post.

En vlogen wij allen naar de koerier, teleurgesteld als er niets voor je bij was.

Het eten was eenvoudig, warm eten was gedroogde aardappelen met wat groente, de tweede keer rooie rijst welke niet veel voorstelde (koks die geen verstand van koken hadden) bij de keuken stond altijd een grote ijzeren ketel van waaruit je thee schepte in je kruik of in een fles, thee moest altijd aanwezig zijn anders zwaaide er wat voor de koks, volgende keer meer.

Wat de Indonesier altijd doen is afdingen.
Bij het vragen naar de prijs, geeft men altijd een veel hogere prijs aan, meestal gaat er 30 tot 50 procent af, na loven en bieden en bij het lang een erg laag getal bedingen wil men soms akkoord gaan, het is altijd afdingen, men heeft er ook de tijd voor, op de pasar (markt) is fruit te kust en te keur te koop, knorde je maag, en de markt was dichtbij, even een kam pisangs (bananen) kopen, wel eerst weer afdingen, later ontdekte je dat er verschillende smaken waren, de lekkerste was de Ambon, en ook de Soesoe was lekker, en vooral zoet, had je trek in iets hartig, dan keek je of er een sate man was, maar daar hoefde je nooit af te dingen, meestal bestelde je 10 stokjes kambing (geitenvlees) met lontong (kleffe rijst in een pisangblad) en veel pinda saus, het werd klaargemaakt waar je bijstond, op een houtskool vuurtje gingen de stokjes met vlees steeds in het rond je kon voorlopig weer vooruit, het lege gevoel van je maag was weg, en het koste weinig.
Als wij onderweg met de truck door het landschap reden, en je kruik leeg was, en de dorst kreeg de overhand, stopte we bij een veldje met kokospalmen, vroegen aan de eigenaar of hij een klapper uit de palmboom wilde halen, met een scherp en speciaal halfronde mes klom deze boer de hoge palmboom in, zonder touwen.

Een kunst die alleen bij jonge javanen mogelijk is, bovenin gekomen, even hakken op de tak, en de klapper viel dan met een dreun op de grond, om daarna een gedeelte van het kokos omhulling eraf te hakken.

Dat gebeurde met hetzelfde mes, totdat er een opening kwam, en wij konden met de hele noot aan onze mond, onze dorst lessen met deze heerlijke koele kokosmelk, zo ging de noot van mond tot mond, en als je vroeg wat de kosten waren,wilde de meeste geheel geen geld, om daarna toch iets in zijn handen te hebben gedrukt, en bedankt voor de vrijgevigheid, naar de truck, en voldaan weer verder.
Op de pasar was het altijd gezellig, waar het meestal stonk naar bekende en onbekende luchtjes, de slager had altijd het meest bezoek, nee niet van kopers, maar de vliegen die op het vlees zaten, het was soms zwart van allerlei ongedierte, iedere keer de beestjes wegjagen was ook onbegonnen werk, en de mensen waren het gewend en wisten niet beter.